|
Канстанцін Шыдлоўскі (Браслаў, Беларусь)
ДАПАМОГА БЕЛАРУСА 3 ЛАТВІІ КРАЯЗНАЎЧАМУ МУЗЕЮ Ў БРАСЛАВЕ
Упамяшканні Браслаўскага гісторыка-краязнаўчага музея разгорнута выстаўка рэчаў прыватнага калекцыянера Міколы Паўловіча. Гэта не першая ў нас экспазіцыя прыватных збіральнікаў даўніны, але яна асаблівая тым, што складаецца з экспанатаў, якія ўладальнік падараваў на-шаму музею.
Мікола Паўловіч жыве ў Даўгаўпілсе, але паходзіць з Беларусь Ён нарадзіўся ў 1956г. у гарадку Карэлічы, што на Гродзеншчыне. У савецкія часы атрымаў адукацыю гісторыка ў Латвійскім дзяржаўным універсітэце. Цяпер Мікола працуе не па спецыяльнасці, аднак захаваў цікавасць дагісто-рыі, краязнаўства, збіральніцтва даўніны. Ён падтрымлівае сувязі з бела-рускімі даследчыкамі, цікавіцца навінкамі літаратуры па гісторыі Беларусі, сам збірае матэрыялы па гісторыі беларусаў у Латвіі. Актыўны сябра бела-рускага таварыства ў Даўгаўпілсе, ён з'яўляўся дэлегатам з'ездаў белару-саў свету ў Мінску.
М. Паўловіч даволі часта бывае на Браслаўшчыне. Тут, у вёсцы Ах-рэмаўцы, жывуць бацькі яго жонкі Вольгі, a ў Браславе— цётка жонкі. Так што частку сваёй даволі вялікай калекцыі Мікола збіраў на Брас-лаўшчыне.
Першае знаёмства супрацоўнікаў музея з суайчыннікам адбылося ў 1995 г. Тады ён падараваў музею медны віцмундзірны гузік ХІХст. Гэтая сустрэча стала пачаткам трывалага супрацоўніцтва, цікавага для абодвух бакоў Неўзабаве Мікола перадаў у музей шэраг рэчаў, знойдзеных на мес-цах былога Бяльмонцкага маёнтка, дакументы, побытавыя прадметы з розных вёсак Браслаўшчыны. За чатыры гады М. Паўловіч ахвяраваў музею каля 500 разнастайных экспанатаў Сярод ix— старадаўнія рэчы, манеты, папяровыя грошы, паштоўкі, дакументы, кнігі, газеты i г. д. Адметна тое, што паступова Мікола стаў дапамагаць музею збіраць гістарычны матэры-ял— у прыватнасці, да зборнікаў "Браслаўскія сшыткі".
У 1997 г. М. Паўловіч выступіў на Браслаўскіх чытаннях і падараваў музею вельмі рэдкую манету— 10 грошай, якія бьші адчаканены ў 1831 г. паўстанцамі ў Варшаве. Сёлета ён удзельнічаў у чарговай канферэнцыі. Яго выступление было прысвечана вядомым выхадцам з Браслаўшчыны, якія жывуць у Латвіі. М. Паўловіч з'яўляецца сябрам Браслаўскага краязнаўча-га таварыства, якое дзейнічае пры музеі.
Некаторыя прадметы, падараваныя музею Паўловічам, знайшлі сваё месца ў стацыянарнай экспазіцыі музея, большасць жа папоўніла фонды. Яны экспануюцца на часовых выстаўках. Так, у канцы мінулага года музей выстаўляў калекцыю бутэлек XIX—ХХстст., ці не палову якой складалі па-дарункі М. Паўловіча (у музей ён перадаў звыш 150 бутэлек).
I вось упершыню рэчы, перададзеныя М. Паўловічам у музей, дэман-струюцца на асобнай выстаўцы. Пры яе падрыхтоўцы аказалася, што ўсе прадметы паказаць немагчыма— не хапае месца. Абмежаваліся найбольш цікавымі. Некалькі стэндаў займаюць старажытныя рэчы. Сярод ix—брон-завае царкоўнае ліццё XIX — пач. XX ст., люстэрка пач. XX ст., драўляная скульптура святога, посуд, адмысловая кафля.
Цікава разглядаць падборкі паштовак зрэпрадукцый твораў вядомых мастакоў. Шмат месца займаюць кнігі і дакументы. Змешчаны "Трэбнік" канца XVIII ст., падручнікі, рэлігійныя выданні, часопісы, у тым ліку нумар папулярнага геаграфічнага часопіса "Вокруг света" пачатку стагоддзя. Ёсць цікавыя дакументы з наваколля Дрысвятаў пачатку XX ст., з архіва друйска-га святара Сімяона Кузьміча, які жыў тут у 40—50-я гг.
Хацелася б падкрэсліць наступную акалічнасць: усе экспанаты М. Паў-ловіч перадаў музею бясплатна. Калі пра гэта даведваюцца наведвальнікі выстаўкі, то часам чуеш: "Дзівак…" Няхай сабе i дзівак! Але заўважым, што гэты свет цікавы менавіта дзівакамі, адданымі сваёй справе, шчырымі i бескарыслівымі. Гэтая выстаўка— даніна пашаны аднаму з ix, беларусу з латвійскага Даўгаўпілса Міколе Паўловічу. Нядаўна ён быў госцем музея, сустракаўся з яго супрацоўнікамі, расказваў пра цікавыя экспанаты, абставі-ны ix знаходак i выслухаў шмат слоў удзячнасці ў свой адрас.
Крыніца: Беларуская дыяспара як пасрэдніца ў дыялогу цывілізацый: Матэрыялы ІІІ Міжнар. кангрэса беларусістаў «Беларуская культура ў дыялогу цывілізацый». «Беларускі кнігазбор», Мінск, 2001 г., ISBN 985-6638-15-1
БЕЛАРУСКАЯ ІНТЭРНЭТ—БІБЛІЯТЭКА: http://kamunikat.net.iig.pl/
